Przewodniczący PE ma traktatowo mniejsze kompetencje niż przewodniczący Komisji Europejskiej i przewidziany w Traktacie z Lizbony przewodniczący Rady Europejskiej (zwany umownie prezydentem UE), ale PE jest jedyną prawdziwie demokratycznie wybraną unijną instytucją (w wyborach bezpośrednich). Polityk stojący na jej czele cieszy się dużym prestiżem i pozycją, która rośnie wraz z rosnącym znaczeniem PE.